Tóm tắt nhanh
- Content viral là nội dung được lan truyền nhanh, tạo ra lượng xem và chia sẻ lớn trong thời gian ngắn, nhưng bản chất nó chỉ đo được sự chú ý chứ chưa đo được doanh thu.
- Nhiều chủ shop mình từng nói chuyện tưởng cứ viral là khách sẽ tự tìm đến mua, nhưng thực tế đơn hàng không tăng tương ứng vì thiếu bước dẫn dắt sau khi thu hút sự chú ý.
- Trong bản đồ marketing 5 lớp, viral chỉ nằm ở lớp thu hút đầu tiên, còn các lớp phía sau như xây dựng lòng tin, chăm sóc, chốt đơn, giữ chân mới là nơi quyết định có ra đơn hay không.
- Viral giống như mở được cửa lớn cho nhiều người bước vào, nhưng nếu không có lớp lưới hứng phía sau để giữ chân và dẫn dắt, người xem sẽ đi qua một lượt rồi biến mất mà không để lại gì.
- Người làm chủ không cần tự tay làm ra nội dung viral, nhưng cần nắm được toàn bộ hệ thống marketing phía sau, để mỗi lượt viral đều được chuyển hóa thành khách hàng thật thay vì chỉ là con số ảo.
Content viral là những nội dung được chia sẻ ồ ạt trong thời gian rất ngắn, ai cũng bàn tán, ai cũng muốn học theo cách làm. Mình từng nghĩ giống bạn, cứ ra được content viral là đơn hàng sẽ tự động chảy về đều đều. Nhưng sau nhiều năm đồng hành cùng các chủ doanh nghiệp nhỏ, mình nhận ra viral và ra đơn là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau, đôi khi còn chẳng liên quan gì tới nhau.
1. Content Viral Là Gì?
Trước khi bàn tới chuyện ra đơn hay không, mình muốn cùng bạn thống nhất lại một khái niệm cho rõ ràng, vì rất nhiều người đang hiểu sai về viral.
1.1 Định nghĩa content viral theo cách hiểu đơn giản
Content viral là nội dung được người xem chủ động chia sẻ tiếp cho người khác, tạo ra tốc độ lan truyền nhanh gấp nhiều lần so với một bài đăng thông thường. Điểm mấu chốt nằm ở chữ chủ động chia sẻ, chứ không phải do quảng cáo đẩy hay do thuật toán ưu ái. Một video có thể đạt lượng xem lớn trong 3 ngày đầu tiên, nhưng nếu không ai bấm nút chia sẻ, đó vẫn chỉ là nội dung phổ biến chứ chưa phải viral đúng nghĩa.
1.2 Những đặc điểm giúp bạn nhận ra content viral thật sự
Một content viral thật sự thường có tốc độ tăng trưởng bất thường, không đi theo đường thẳng mà bật lên như hình chữ J chỉ sau vài giờ đăng tải. Nội dung dạng này thường chạm được vào một cảm xúc rất cụ thể, dù là bất ngờ, hài hước hay đồng cảm, khiến người xem thấy cần phải gắn tag bạn bè vào ngay lập tức. Cảm xúc mạnh chính là nhiên liệu khiến người ta bấm chia sẻ, còn lý trí thường chỉ xuất hiện sau đó, khi họ quyết định có mua hàng hay không.
2. Vì Sao Content Viral Luôn Hấp Dẫn Chủ Doanh Nghiệp
Không khó hiểu khi ai làm kinh doanh cũng từng mơ về một bài đăng viral, vì nó đánh trúng nhiều nỗi lo cùng lúc của người làm chủ.
2.1 Tâm lý muốn nổi tiếng nhanh với chi phí thấp
Giữa thời buổi quảng cáo ngày càng đắt đỏ, một bài viral trông giống như đường tắt hoàn hảo. Mình từng nói chuyện với một số chủ doanh nghiệp và nhận ra họ đều bị hấp dẫn bởi cùng vài lý do sau:
- Chi phí bỏ ra gần như bằng 0 vì không cần chạy ngân sách quảng cáo
- Cảm giác thương hiệu được hàng nghìn người biết đến chỉ trong vài ngày
- Tâm lý sợ bỏ lỡ khi thấy đối thủ cùng ngành có bài đăng viral
2.2 Ảo tưởng phổ biến rằng viral đồng nghĩa với doanh thu
Đây là chỗ nhiều người bị vấp nhất. Lượng tiếp cận lớn khiến người ta lầm tưởng doanh thu cũng sẽ lớn tương ứng, trong khi thực tế hai đại lượng này gần như không tỉ lệ thuận với nhau. Một bài đăng tiếp cận nửa triệu người hoàn toàn có thể mang về ít đơn hàng hơn một bài chỉ tiếp cận 5 nghìn người nhưng đúng đối tượng đang có nhu cầu mua.
3. Vì Sao Content Viral Không Ra Đơn
Đây là phần mình muốn bạn đọc chậm lại một chút, vì nó lý giải cho rất nhiều lần bạn từng thất vọng sau một chiến dịch tưởng như thành công.
3.1 Câu chuyện thật mình từng gặp
Mình từng nói chuyện với một chị chủ shop quần áo, video giới thiệu bộ sưu tập mới của chị bất ngờ được chia sẻ rộng rãi, lượt xem tăng vọt chỉ sau 3 ngày. Chị mừng lắm, tin chắc doanh thu tháng đó sẽ tăng gấp mấy lần. Nhưng khi kiểm tra lại đơn hàng, số đơn thực tế phát sinh từ video đó chỉ đếm trên đầu ngón tay, ít hơn hẳn so với những bài đăng bình thường trước đó.
3.2 Nút thắt thật sự nằm ở đâu
Vấn đề không nằm ở video, mà nằm ở chỗ đám đông xem viral phần lớn không phải khách hàng mục tiêu. Họ xem vì tò mò, vì giải trí, chứ không mang sẵn nhu cầu mua sản phẩm của bạn. Quá trình thường diễn ra theo trình tự sau:
- Lượng người xem tăng đột biến trong 3 ngày đầu sau khi đăng
- Bình luận và lượt chia sẻ tăng mạnh nhưng phần lớn chỉ mang tính giải trí
- Sau 7 ngày, lượng truy cập rơi tự do trong khi số đơn hàng gần như đứng yên
4. 3 Lớp Lưới Marketing: Viral Chỉ Là Vé Vào Cửa
Để hiểu tại sao viral không tự động ra đơn, bạn cần hình dung marketing giống như một hệ thống gồm 3 lớp lưới nối tiếp nhau, chứ không phải chỉ một cú hích duy nhất.
4.1 Lớp lưới thứ nhất: thu hút sự chú ý
Content viral, nếu có, chỉ đóng vai trò ở lớp lưới đầu tiên này, giống như tấm vé mời khách bước vào cửa hàng. Nó giúp nhiều người biết tới bạn hơn, nhưng chưa hề chứng minh được điều gì về sản phẩm hay lý do họ nên rút ví.
4.2 Lớp lưới thứ hai và thứ ba: giữ chân và ra quyết định
Sau khi khách bước vào, lớp lưới thứ hai có nhiệm vụ giữ họ lại bằng niềm tin, thông qua nội dung chứng minh năng lực, đánh giá thật, hoặc câu chuyện đồng cảm. Lớp lưới thứ ba mới là nơi khách thật sự ra quyết định mua, thường cần thêm một cú hích cụ thể như ưu đãi rõ ràng hoặc lời tư vấn đúng lúc. Thiếu một trong 3 lớp lưới này, dù bài viral có tiếp cận bao nhiêu người, dòng khách vẫn chảy tuột ra ngoài mà không đọng lại thành đơn hàng.
5. Bảng So Sánh Content Viral Và Content Bán Hàng
Để bạn dễ hình dung sự khác biệt, mình tổng hợp lại trong bảng dưới đây, dựa trên những gì mình quan sát được qua nhiều dự án khác nhau.
5.1 Mục tiêu khác nhau ngay từ khi lên ý tưởng
Hai loại nội dung này được xây dựng cho hai mục đích khác hẳn nhau, nên nếu dùng thước đo của bên này để chấm điểm bên kia, bạn sẽ luôn thấy thất vọng.
| Tiêu chí | Content Viral | Content Bán Hàng |
|---|---|---|
| Mục tiêu chính | Tăng lượt xem và lượt chia sẻ | Thúc đẩy quyết định mua hàng |
| Đối tượng hướng tới | Đám đông rộng, chưa lọc nhu cầu | Khách hàng đang có nhu cầu cụ thể |
| Chỉ số đo lường chính | Lượt xem, lượt chia sẻ, bình luận | Số đơn hàng, tỉ lệ chuyển đổi |
| Yếu tố tạo nội dung | Cảm xúc bất ngờ, hài hước, gây tò mò | Bằng chứng, lợi ích rõ ràng, lời kêu gọi cụ thể |
| Kết quả sau 7 ngày | Lượng truy cập giảm nhanh, ít đơn hàng đọng lại | Đơn hàng đến đều hơn dù lượng xem không đột biến |
5.2 Cách đo lường hiệu quả cũng khác nhau
Nếu bạn đang dùng lượt xem để chấm điểm một chiến dịch bán hàng, con số sẽ luôn đẹp nhưng ví tiền lại không dày lên tương ứng. Ngược lại, một content bán hàng đúng nghĩa có thể chỉ tiếp cận vài nghìn người, nhưng vì đúng đối tượng nên tỉ lệ ra đơn cao hơn hẳn.
6. Người Làm Chủ Cần NẮM Gì Thay Vì Lao Vào Làm Viral
Đến đây, có lẽ bạn cũng nhận ra vấn đề không phải là làm viral giỏi hay dở, mà là hiểu đúng vị trí của viral trong toàn bộ hệ thống marketing.
6.1 Nắm bản đồ marketing 5 lớp thay vì chạy theo từng trend
Mình luôn nói với các bạn chủ doanh nghiệp mình đồng hành rằng người làm chủ không cần biết LÀM, cần biết NẮM. Bạn không nhất thiết phải tự dựng từng video hay viết từng dòng content, nhưng bạn cần nắm được bản đồ marketing 5 lớp của chính mình, biết rõ khách hàng đang ở lớp nào và content viral chỉ đang phục vụ đúng một lớp trong số đó.
6.2 Nắm được chỗ nào trong hệ thống đang rò rỉ đơn hàng
Khi có bản đồ trong đầu, bạn sẽ nhanh chóng nhận ra vấn đề không nằm ở chỗ thiếu lượt xem, mà nằm ở lớp giữ chân hay lớp chốt đơn đang bị bỏ trống. Đây cũng là phần mình chia sẻ kỹ hơn trong Làm Chủ Marketing, nơi mình giúp các chủ doanh nghiệp tự nhìn ra bức tranh tổng thể thay vì mãi loay hoay với từng bài đăng riêng lẻ.
7. Kết luận
Content viral không xấu, thậm chí là một lợi thế nếu bạn biết đặt nó đúng chỗ trong hệ thống, thay vì kỳ vọng nó gánh luôn cả phần bán hàng. Vấn đề chỉ nằm ở chỗ nhiều người đang dồn hết công sức vào lớp lưới đầu tiên mà quên mất hai lớp lưới còn lại mới là nơi quyết định đơn hàng có về hay không.
Nếu lần tới bạn có một bài đăng bất ngờ viral, hãy dành thời gian nhìn lại xem hai lớp lưới còn lại của bạn đã sẵn sàng đón dòng người đó chưa, trước khi tiếp tục đổ công sức đi tìm công thức viral tiếp theo.
Câu hỏi thường gặp
Content viral là gì?
Viral là khi một bài viết hay video được chia sẻ tự nhiên với tốc độ nhanh, nhiều người biết đến trong thời gian ngắn. Nhưng đó mới chỉ là lượt xem, lượt chia sẻ, chưa phải là doanh thu. Mình hay ví viral giống tấm vé vào cửa, có vé rồi vẫn còn mấy lớp nữa mới đến được đơn hàng.
Vì sao bài viết viral rồi mà vẫn không ai mua hàng?
Vì viral chỉ mới chạm lớp ngoài cùng trong 3 lớp lưới marketing, lớp này giữ chân người xem một chút chứ chưa lọc ra ai thật sự cần sản phẩm. Mình từng nghe một anh chủ tiệm kể bài đăng của anh đạt 23 nghìn lượt xem nhưng cuối tháng doanh số vẫn y như cũ, vì sau viral anh không có gì giữ người xem ở lại.
Làm sao biết một chiến dịch viral có đang giúp bán hàng hay không?
Bạn nhìn vào số liệu sau viral chứ không nhìn lượt xem. Nếu số tin nhắn hỏi hàng hay số người để lại thông tin liên hệ tăng rõ so với ngày thường thì viral đó có tác dụng, còn nếu chỉ lượt thích tăng mà đơn hàng đứng yên thì viral đó mới dừng ở vui mắt.
Người làm chủ nên làm gì với content viral?
Bạn không cần tự ngồi sản xuất content, cái cần nắm là hiểu viral đang đứng ở lớp nào trong bản đồ marketing của mình và lớp nào phía sau đang thiếu. Người làm chủ không cần biết LÀM, cần biết NẮM, nghĩa là biết đặt đúng câu hỏi cho đội ngũ thay vì chạy theo lượt xem. Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn cách sắp xếp cả bản đồ 5 lớp này, mình có chia sẻ kỹ hơn ở /lam-chu-marketing.
Kết nối với Hiền
Nếu bạn muốn tự vẽ tấm bản đồ marketing cho doanh nghiệp mình một cách bài bản, mời bạn xem khoá Làm Chủ Marketing. Còn nếu chỉ muốn nhận tài liệu miễn phí, nhắn cho Hiền qua Zalo 0773 14 06 93 hoặc email phanthithanhhien.vn@gmail.com.
Mình là Hiền Phan, biết ơn bạn đã đọc tới đây.
Thảo luận
Chưa có bình luận nào. Bạn hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ của mình nhé.