Affiliate Cho Chủ Shop Nên Tự Làm Hay Chỉ Cần Hiểu Để Giao Việc

1. Affiliate Cho Chủ Shop Là Gì Và Vì Sao Đang Được Nhắc Nhiều

Affiliate cho chủ shop không phải chuyện chọn giữa làm hay không làm, mà là chọn xem mình đứng ở vị trí nào trong guồng quay đó. Mình gặp khá nhiều chủ shop nhỏ, ban đầu ai cũng nghĩ affiliate là phải tự ngồi tìm cộng tác viên, tự trả hoa hồng, tự theo dõi từng đơn. Nhưng sau một thời gian làm thật, câu hỏi lớn hơn lại là mình nên tự tay làm hay chỉ cần hiểu đủ sâu để giao việc cho người khác.

1.1 Affiliate hoạt động thế nào trong một shop nhỏ

Hiểu đơn giản, affiliate là mô hình bạn trả hoa hồng cho người khác khi họ giới thiệu khách mua hàng thành công. Người giới thiệu có thể là một bạn chạy content, một chủ page nhỏ, hoặc chính khách hàng cũ của shop. Với shop nhỏ, affiliate thường bắt đầu tự phát, không có hệ thống, dẫn đến việc khó kiểm soát chi phí và hiệu quả thật sự của từng kênh.

1.2 Vì sao chủ shop hay phân vân giữa tự làm và giao việc

Phần lớn chủ shop phân vân vì hai lý do. Một là sợ giao cho người khác thì mất kiểm soát, tiền hoa hồng trả ra mà không biết đơn nào thật đơn nào ảo. Hai là tự làm thì mất quá nhiều thời gian cho việc vận hành, trong khi vai trò của người làm chủ vốn không phải để ngồi làm từng việc nhỏ. Đây chính là điểm mấu chốt cần làm rõ trước khi quyết định.

2. Ba Câu Hỏi Chủ Shop Cần Trả Lời Trước Khi Chọn Cách Làm

2.1 Bạn đang ở giai đoạn nào của bản đồ marketing 5 lớp

Mình hay dùng bản đồ marketing 5 lớp để nhìn tổng thể một shop đang thiếu gì. Nếu shop còn đang loay hoay ở lớp thu hút khách mới, chưa có dữ liệu khách hàng ổn định, thì affiliate lúc này chỉ nên là một kênh thử nghiệm nhỏ, không nên đầu tư nhân sự riêng. Ngược lại nếu shop đã qua giai đoạn giữ chân và chuyển đổi khách, affiliate mới thật sự đáng để xây thành hệ thống.

2.2 Nguồn lực thật sự của bạn tới đâu

Có ba nguồn lực cần cân đối là thời gian, tiền và người. Một shop chỉ có chủ và 3 nhân viên thì rất khác một shop đã có đội ngũ 9 người trở lên. Bạn cần tự hỏi liệu mình có đủ 5 giờ mỗi tuần để trực tiếp quản lý affiliate không, nếu không thì việc giao lại cho ai đó gần như là bắt buộc chứ không phải lựa chọn.

3. Khi Nào Chủ Shop Nên Tự Tay Làm Affiliate

3.1 Giai đoạn mới bắt đầu, chưa có quy trình

Trong khoảng 3 tháng đầu triển khai affiliate, mình khuyên chủ shop nên tự làm, vì đây là lúc cần cảm nhận trực tiếp cách vận hành, biết đâu là điểm nghẽn thật sự. Một chị chủ shop mình từng nói chuyện chia sẻ rằng chỉ khi tự tay duyệt từng đơn affiliate trong giai đoạn đầu, chị mới phát hiện ra hơn một nửa đơn báo về là do trùng khách cũ, chứ không phải khách mới thật sự.

3.2 Những việc nên tự làm ít nhất trong 3 tháng đầu

• Soạn chính sách hoa hồng rõ ràng, tránh mập mờ gây tranh cãi sau này
• Trực tiếp trao đổi với 5 đến 7 cộng tác viên đầu tiên để hiểu tâm lý của họ
• Tự theo dõi báo cáo đơn hàng hàng tuần thay vì để người khác tổng hợp lại
• Ghi lại những câu hỏi khách hàng hay thắc mắc nhất khi mua qua affiliate

4. Khi Nào Chỉ Cần Hiểu Để Giao Việc Cho Người Khác

4.1 Dấu hiệu shop đã sẵn sàng giao việc

Khi affiliate đã có công thức tương đối ổn định, tức là bạn biết rõ mức hoa hồng phù hợp, biết loại cộng tác viên nào mang lại đơn thật, đó là lúc nên giao việc. Ngược lại nếu vẫn còn liên tục thay đổi chính sách mỗi tuần thì giao việc lúc này chỉ khiến người nhận việc bối rối và làm sai theo quán tính cũ.

4.2 Người làm chủ cần nắm gì khi giao việc affiliate

Đây là lúc nguyên tắc người làm chủ không cần biết LÀM, cần biết NẮM phát huy rõ nhất. Bạn không cần tự tay duyệt từng cộng tác viên, nhưng cần nắm được ba con số cốt lõi là tỷ lệ đơn thật trên tổng đơn báo về, chi phí hoa hồng trên doanh thu, và tốc độ xử lý thanh toán cho cộng tác viên. Quy trình bàn giao có thể chia thành các bước sau.

1. Viết lại toàn bộ chính sách affiliate thành văn bản, không để trong đầu chủ shop
2. Chọn người phụ trách và giao KPI cụ thể theo tuần hoặc theo tháng
3. Thiết lập báo cáo định kỳ để chủ shop chỉ cần xem số, không cần xem từng việc nhỏ
4. Duy trì buổi trao đổi ngắn mỗi 15 ngày để kịp điều chỉnh trước khi phát sinh vấn đề lớn

5. So Sánh Tự Làm Và Giao Việc Affiliate Cho Chủ Shop

5.1 Bảng so sánh chi tiết theo từng tiêu chí

Để dễ hình dung, bạn có thể tham khảo bảng so sánh dưới đây trước khi quyết định.

5.2 Chọn mô hình lai có phù hợp không

Trong thực tế, nhiều shop không chọn hẳn một bên mà đi theo mô hình lai. Chủ shop vẫn giữ lại việc duyệt chính sách hoa hồng và xem báo cáo tổng, nhưng giao phần vận hành hàng ngày cho một bạn nhân sự. Cách này giúp cân bằng giữa việc không ôm hết công việc và vẫn giữ được sự kiểm soát cần thiết, đặc biệt phù hợp với shop có quy mô vừa, chưa đủ lớn để thuê hẳn một vị trí quản lý affiliate riêng.

6. Những Sai Lầm Thường Gặp Khi Làm Affiliate Mà Chủ Shop Nên Tránh

6.1 Sai lầm khi tự làm

Sai lầm phổ biến nhất là chủ shop ôm việc quá lâu, quá 9 tháng vẫn tự tay duyệt từng đơn affiliate, trong khi thời gian đó lẽ ra nên dùng để phát triển những lớp khác trong bức tranh marketing. Nhớ rằng viral hay lượng tương tác từ cộng tác viên chỉ là vé vào cửa, chưa phải doanh thu thật, nên đừng để việc chạy theo số lượng đơn báo về che mất bức tranh tài chính thực tế.

6.2 Sai lầm khi giao việc

Ngược lại, sai lầm khi giao việc là giao quá sớm, lúc chính sách còn chưa rõ ràng, hoặc giao xong rồi bỏ mặc hoàn toàn không theo dõi. Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn cách sắp xếp affiliate vào đúng vị trí trong toàn bộ hệ thống marketing của shop, đây cũng là một phần mình có chia sẻ kỹ trong Làm Chủ Marketing, để bạn biết mình cần nắm gì trước khi giao việc, thay vì giao xong rồi phó mặc cho may rủi.

7. Kết luận

Affiliate cho chủ shop không có công thức đúng cho mọi trường hợp, nó phụ thuộc vào việc shop bạn đang ở giai đoạn nào và bạn thật sự có bao nhiêu thời gian để theo sát. Tự làm trong giai đoạn đầu giúp bạn hiểu bản chất vấn đề, còn giao việc khi đã có quy trình ổn định giúp bạn giải phóng thời gian cho những việc quan trọng hơn.

Dù chọn cách nào, điều quan trọng nhất vẫn là bạn phải nắm được những con số cốt lõi của affiliate, chứ không phải giao trắng rồi không biết chuyện gì đang xảy ra trong shop của chính mình.

Câu hỏi thường gặp

Chủ shop mới làm affiliate nên tự tay chạy hay giao ngay cho nhân viên?

Mình nghĩ trước khi giao, bạn nên tự chạy thử một chiến dịch nhỏ để hiểu cách vận hành. Không phải để bạn ngồi làm mãi, mà để khi giao việc bạn biết hỏi đúng câu, đọc đúng số liệu. Người làm chủ không cần biết LÀM chi tiết, nhưng phải biết NẮM được toàn cảnh.

Chỉ cần tìm được nhiều KOL, CTV chia sẻ sản phẩm là affiliate sẽ ra đơn?

Đây là hiểu lầm phổ biến, vì lượt chia sẻ hay lượt xem chỉ là lớp lưới đầu tiên trong 3 lớp lưới, giống như vé vào cửa thôi. Để ra đơn thật, bạn còn cần lớp giữ chân và lớp chuyển đổi phía sau, thiếu hai lớp này thì viral bao nhiêu cũng khó ra doanh thu.

Không tự làm affiliate thì làm sao biết nhân viên hoặc agency đang làm đúng hướng?

Bạn cần vài chỉ số gốc để theo dõi, ví dụ tỷ lệ chuyển đổi từ click sang đơn hàng, chứ không chỉ nhìn số lượt chia sẻ. Mình từng nói chuyện với một chị chủ shop, chị chỉ hỏi đúng 3 số mỗi tuần mà vẫn nắm được toàn bộ chiến dịch dù không tự tay làm.

Ngân sách bao nhiêu thì phù hợp để thử affiliate mà không sợ lãng phí?

Không có mức chung cho mọi shop, nhưng bạn có thể bắt đầu với 7 CTV hoặc KOL nhỏ trong tháng đầu để test thông điệp trước khi mở rộng. Quan trọng là bạn nắm được lớp nào trong bản đồ marketing đang yếu, để rót tiền đúng chỗ thay vì rải đều.

Kết nối với Hiền

Nếu bạn muốn tự vẽ tấm bản đồ marketing cho doanh nghiệp mình một cách bài bản, mời bạn xem khoá Làm Chủ Marketing. Còn nếu chỉ muốn nhận tài liệu miễn phí, nhắn cho Hiền qua Zalo 0773 14 06 93 hoặc email phanthithanhhien.vn@gmail.com.

Mình là Hiền Phan, biết ơn bạn đã đọc tới đây.