Mười một giờ bốn mươi đêm. Trong nhà đèn tắt hết. Bạn đặt lưng xuống định ngủ, rồi tay lại vươn ra lấy điện thoại, tự nhủ coi một chút thôi.

Coi tiền quảng cáo hôm nay chạy ra được gì. Coi có bình luận nào chưa trả lời. Bấm sang trang bên cạnh xem họ vừa tung mẫu gì, rồi trong người chộn rộn. Lúc úp điện thoại xuống, kim đồng hồ đã gần 1 giờ sáng.

Chủ doanh nghiệp kiệt sức phần lớn không kiệt vì khối lượng việc. Sáng sau bạn dậy với cái đầu nặng trịch rồi tự giải thích là dạo này việc nhiều. Nhưng thứ làm bạn cạn không phải cái danh sách việc. Là mỗi ngày có vài thói quen nhỏ lặng lẽ rút năng lượng ra, còn chỗ nạp lại thì chẳng ai xếp lịch cho bạn.

1. Vì sao chủ doanh nghiệp kiệt sức lại không phải vì làm nhiều

Có một bạn làm nội dung viết một điều mình thấy đúng với dân làm chủ: sức khoẻ và cái đầu của mình vận hành y như cục pin trong điện thoại. Chẳng phần trăm nào tự bay hơi. Nó tụt vì mấy thứ chạy ngầm suốt ngày mà bạn không để ý, và máy chỉ bền khi bạn biết lúc nào phải cắm dây vào. Ví von nghe đơn giản, mà soi vào một ngày của người cầm doanh nghiệp thì đúng đến mức hơi khó chịu.

Bạn vừa là người chốt giá. Vừa là người soi số quảng cáo. Vừa là người đọc tin nhắn khách lúc mười giờ đêm. Vừa là người đi coi trang đối thủ vào lúc đáng lẽ phải ngủ. Không việc nào trong đó đủ lớn để bạn gọi là nặng. Cộng lại thì đủ để rút cạn.

Và mình nghĩ đây mới là gốc: một ngày của chủ doanh nghiệp kiệt sức thường có rất nhiều chỗ để tiêu năng lượng, mà gần như không có chỗ nào được giữ lại để nạp. Ăn cũng mở điện thoại. Nghỉ cũng mở điện thoại. Cái đầu chưa bao giờ được rời khỏi công việc quá hai tiếng liền.

2. Marketing chắp vá là cái máy rút êm nhất trong ngày của bạn

Có một cái máy hút năng lượng mà hầu như không ai tính vào sổ, vì nó chạy không kêu một tiếng nào: cách marketing của bạn đang vận hành chắp vá. Chỗ này thuộc đúng phần việc của mình, nên mình nói kỹ hơn một chút.

Khi khách chưa có một lối đi rõ ràng, từ lúc họ thấy bạn lần đầu cho tới lúc họ hỏi giá, thì bạn buộc phải đứng canh khắp nơi. Tin nào tới cũng phải nhảy vào trả lời ngay kẻo mất khách. Số nào nhảy cũng phải mở ra soi. Bài nào đăng xong cũng phải ngồi coi nó có chạy không. Cái giá phải trả không chỉ đọc được trên hoá đơn quảng cáo. Nó trừ thẳng vào giấc ngủ của bạn.

Tháng 4 năm 2024 mình từng có một đêm như thế, đêm trước hạn trả lương nhân sự mà tài khoản công ty còn đúng 2 triệu, tiền dồn hết vào marketing rời rạc không có phễu. Cái mệt hôm đó không đến từ việc mình làm ít. Nó đến từ chỗ mình phải tự canh mọi thứ vì chẳng có hệ thống nào canh giùm.

Càng ngày càng khó gỡ, vì nền tảng năm nay đều ép người bán trên mạng phải ra bài dày hơn, phản hồi gấp hơn. Cái guồng đó siết mạnh nhất vào người đang cầm cả doanh nghiệp. Nên bạn càng phải giữ lại cho mình một quãng được tháo dây ra khỏi ổ điện mỗi ngày.

3. Cách làm: 3 việc, 10 phút để quyết ngay tối nay

Không cần dọn cả lại nếp sống. Bạn chỉ cần khoảng 10 phút và một cây bút.

  1. 3 phút đầu, chỉ đích danh duy nhất một việc đang hút của bạn nhiều nhất. Một việc, không phải một danh sách. Ghi ra giấy ba thứ cuối cùng bạn làm trước khi ngủ tối qua, rồi khoanh cái giữ bạn thức lâu nhất. Với nhiều anh chị mình ngồi nói chuyện, cái bị khoanh là một tiếng nằm cầm điện thoại trên giường. Nếu đúng là nó, thì ngay tối nay, trọn một tiếng ấy cái điện thoại để ngoài phòng khách.
  2. 3 phút sau, thêm MỘT thứ nạp lại, nhỏ đến mức bạn không tìm được cớ nào để bỏ. Ăn cơm tối xong thì đi bộ 15 phút quanh nhà. Hoặc dịch giờ lên giường sớm hơn nửa tiếng so với bây giờ. Hoặc gọi cho một người mà nói chuyện xong bạn thấy nhẹ đầu. Chọn một cái, đừng chọn ba cái.
  3. 4 phút cuối, đặt mốc thời gian. Mở lịch, ghi ngày khởi đầu, rồi hẹn ngày soi lại cách đó đúng 3 tháng. Viết luôn một dòng bạn sẽ soi cái gì, thường là ngủ có sâu hơn không và sáng ra đầu có nhẹ hơn không.

Mười phút này không phải để cảm thấy mình đang cố gắng. Nó là để cắt một cái dây rút và cắm một cái dây nạp, bằng hành động cụ thể, có giờ giấc, có ngày bắt đầu.

4. Vì sao phải giữ đủ 3 tháng mới được đánh giá

Một anh chủ kênh video mình theo dõi kể, hơn nửa năm anh bỏ mấy cuộc nhậu qua đêm, bỏ mấy buổi đi hát khuya, thay bằng đọc những thứ tích cực. Anh nói mình thấy trẻ lại. Lời anh dặn người xem gọn lỏn: thử cho nghiêm túc đủ 3 tháng đã rồi hãy phán.

Mình thích cái mốc 3 tháng vì nó chặn đúng cái bệnh của người làm chủ. Bạn quen đo mọi thứ theo ngày, vì tiền quảng cáo tiêu theo ngày, đơn về theo ngày. Rồi bạn đem cái nhịp đó áp lên năng lượng của chính mình. Bỏ điện thoại ra ngoài phòng ba tối, thấy vẫn mệt, thế là kêu cách này không tác dụng.

Cơ thể không trả lời nhanh như bảng số quảng cáo. Ba tháng đúng, đủ, đều mới là một mẫu thử tử tế. Ba ngày thì chỉ mới là thay đổi được thói quen bấm tay, chưa thay được gì trong người.

5. Sai lầm hay gặp của chủ doanh nghiệp kiệt sức

Đây là mấy chỗ mình thấy nhiều anh chị trượt nhất khi muốn hết mệt:

  • Đổi mười thứ một lúc. Cai điện thoại, dậy sớm, tập gym, uống đủ nước, thiền, đọc sách, hết một tuần là buông hết. Một dây rút và một dây nạp là đủ cho quý này.
  • Bù năng lượng bằng cách vay thêm. Thêm một ly cà phê, thức khuya thêm một tiếng để làm cho xong. Vay chỗ này trả chỗ kia, tuần sau cái nợ vẫn nằm đó.
  • Nghỉ hẳn rồi quay lại y hệt. Đi chơi ba ngày cho nhẹ đầu, về mở máy lên thì mọi việc vẫn phải qua tay bạn như cũ. Cái rút không được gỡ thì nghỉ chỉ là hoãn.
  • Chỉ sửa thói quen mà không sửa đường đi của khách. Đây là chỗ khiến nhiều người dọn nếp sống rất giỏi mà vẫn kiệt. Bạn ngủ sớm hơn được vài tuần, nhưng việc vẫn không có hệ thống nào đỡ, nên bạn lại bị kéo về canh máy.

6. Ba điều mình rút ra sau nhiều buổi ngồi nghe các anh chị chủ kể

Một là, mệt của người làm chủ ít khi đến từ khối lượng, nó đến từ việc không có điểm dừng. Cắt được một điểm rút là nhẹ ngay tuần đầu.

Hai là, việc nạp lại phải nhỏ mới sống được. Đi bộ 15 phút giữ ba tháng thắng xa một gói tập ba tháng bỏ sau bốn buổi.

Ba là, chuyện năng lượng và chuyện marketing nằm cùng một chỗ. Khi khách có một đường đi rõ ràng, việc tự chạy được một đoạn mà không cần bạn thức canh. Còn khi mọi thứ chắp vá thì bạn chính là cái hệ thống, và hệ thống đó không được phép nghỉ.

Câu hỏi thường gặp

Khách nhắn tin buổi đêm thì bỏ điện thoại ra ngoài phòng kiểu gì?

Bạn đặt một câu trả lời tự động ghi rõ giờ phản hồi, ví dụ trước 9 giờ sáng hôm sau. Mình giữ nguyên tắc trả lời trong tối đa 12 giờ, và chưa mất khách nào vì chuyện đó. Khách cần biết chắc khi nào có lời đáp, không cần bạn thức.

Chủ doanh nghiệp kiệt sức có nên nghỉ hẳn một tuần không?

Nghỉ được thì tốt, nhưng nghỉ không phải cách chữa. Nếu về là quay lại đúng nếp cũ thì tuần nghỉ chỉ dịch cái mệt sang tuần sau. Hãy gỡ một thói quen rút trước, rồi mới nghỉ, để lúc về có chỗ đáp.

Marketing chắp vá thì liên quan gì tới chuyện mất ngủ?

Liên quan trực tiếp. Khi khách không có đường đi rõ, mọi khúc đều phải qua tay bạn, nên bạn không dám rời máy. Cái mệt sinh ra từ trạng thái canh trực cả ngày, chứ không phải từ số giờ bạn ngồi làm.

Đi bộ 15 phút nghe ít quá, có đủ không?

Đủ, vì mục tiêu của nó không phải thể lực mà là cắt mạch nghĩ về công việc. Mười lăm phút bạn giữ được mỗi tối có giá trị hơn một giờ tập bỏ dở. Khi nào thấy thiếu thì nới lên, đừng nới ngay từ hôm đầu.

Làm sao biết mình đang rút hay đang nạp?

Soi hai chỗ trong một tuần: bạn ngủ lúc mấy giờ và sáng ra có phải uống gì mới tỉnh nổi không. Nếu giờ ngủ trễ dần, nếu phải vay thêm mới chạy được, thì bạn đang rút. Không cần bảng biểu phức tạp.

Tối nay bạn thử tự soi một câu: trong ngày hôm nay, bạn đang rút hay đang nạp?

Còn nếu bạn muốn bớt hẳn cái cảnh phải thức canh mọi chỗ, phần đường đi của khách là phần mình vẽ trong khoá học online tự học Làm Chủ Marketing. Mình để đây cho bạn biết đường, còn tối nay thì cứ để điện thoại ngoài phòng trước đã.

Cùng vẽ bản đồ marketing cá nhân hóa cho doanh nghiệp bạn.
Mình là Hiền Phan, biết ơn bạn đã tới đây❤️