Cuối tháng. Bạn mở bảng chi phí ra, tiền quảng cáo hiện rõ từng đồng, ngày nào tiêu bao nhiêu cũng có. Rồi một câu hỏi khác chen vào giữa lúc bạn đang cộng số: nếu ngày mai tắt hết quảng cáo, đúng một tháng không bơm thêm đồng nào, còn bao nhiêu người chủ động tìm tới bạn?

Bạn không cần trả lời thành tiếng. Nhưng con số vừa hiện lên trong đầu bạn nói rất rõ một chuyện: bao nhiêu phần khách là của bạn, bao nhiêu phần là bạn đang thuê theo tháng. Bài này viết về cách giảm phụ thuộc quảng cáo mà vẫn để ads chạy bình thường, không phải đổi nghề, cũng không cần bạn giỏi quay video.

Mình ngồi với khá nhiều anh chị chủ doanh nghiệp, hỏi xong câu đó là họ im một lúc. Không phải vì họ làm sai. Mà vì lần đầu có người hỏi tới cái phần mà bảng báo cáo quảng cáo không bao giờ hiển thị cho họ xem.

1. Câu hỏi 30 ngày: đo xem bạn đang sở hữu hay đang đi thuê khách

Việc này lấy của bạn đúng 10 phút và một tờ giấy A4.

Kẻ hai cột. Cột trái ghi tổng số người liên hệ với bạn trong tháng vừa rồi. Cột phải tách ra: bao nhiêu người đi vào từ quảng cáo trả tiền, bao nhiêu người đi vào từ đường khác. Đường khác nghĩa là khách cũ mua lại, người quen chỉ qua, người gõ Google rồi thấy bạn, người theo dõi bạn mấy tháng nay tới giờ mới nhắn.

Lấy nhóm thứ hai chia cho tổng. Con số phần trăm đó là phần bạn thật sự nắm trong tay. Phần còn lại là phần bạn đang thuê theo ngày, và người cho thuê có quyền tăng giá bất cứ lúc nào mà chẳng cần báo trước.

Một anh chủ công ty nội thất từng ngồi làm phép tính này cạnh mình. Đếm xong anh ngẩng lên: “Lúc trước anh chỉ nghĩ chi tiền quảng cáo để có khách hỏi.” Câu sau anh nói chậm hơn: “Không gặp em chắc anh không biết mấy đường đi đó tồn tại.”

2. Nước máy và giếng nước: hai kiểu nguồn khách khác hẳn nhau

Mình hay mượn chuyện nước để nói cho dễ hình dung.

Quảng cáo giống nước máy. Vặn vòi là có ngay, sạch sẽ, tiện, hôm nay cần khách thì chiều nay đã có tin nhắn. Đổi lại, cuối tháng có hoá đơn, và cái van khoá không nằm trong sân nhà bạn. Tài khoản bị khoá, nền tảng đổi cách chia người xem, giá thầu nhích lên, là dòng nước yếu dần mà bạn đứng nhìn chứ không can thiệp được.

Nguồn khách của riêng bạn thì giống một cái giếng đào ngay trong sân. Đào mệt. Đào cả tuần chưa thấy giọt nào. Không ai đứng vỗ tay lúc bạn đang đào. Nhưng chạm mạch rồi thì sáng nào mở mắt ra nước cũng đã đầy, và không ai ngoài kia khoá được cái giếng trong sân nhà bạn.

Mình không hề bảo bạn cắt nước máy. Đang cần khách gấp để lo lương tháng này thì cứ mở vòi, chuyện đó bình thường. Việc mình muốn bạn thêm vào là đào song song. Một tay mở vòi, một tay cầm cuốc.

3. Giảm phụ thuộc quảng cáo bằng 3 nhát cuốc, bắt đầu được ngay tuần này

Ba nhát, không hơn. Mỗi nhát mình ghi rõ làm gì và mất bao lâu để bạn khỏi phải tự đoán.

Nhát một: chọn chỗ có mạch, 15 phút

Chọn một nơi bạn thật sự đứng tên, không phải chỗ ở nhờ. Một nhóm Zalo do bạn lập. Một danh sách email. Một cuốn sổ chép số điện thoại khách tự đưa. Fanpage, TikTok, kênh YouTube đều là đất đi thuê: chủ đất đổi luật lúc nào thì bạn chịu lúc đó. Mười lăm phút này bạn chỉ làm đúng một việc là chốt lấy một chỗ và đặt tên cho nó.

Nhát hai: ngày nào cũng đào một chút, 25 phút mỗi ngày

Mỗi ngày bạn trả lời trọn vẹn một câu khách hay hỏi. Câu khách nhắn lúc mười giờ đêm. Câu khách hỏi đi hỏi lại ba lần trước khi chốt. Viết ra, quay lại, hay bật ghi âm rồi gõ lại đều được. Không cần viral. Cần đúng người, và cần đều tay. Một bài chạm trúng nỗi lo của khách sẽ đi làm việc cho bạn nhiều tháng liền, còn một video đông người xem mà sai tệp thì ồn ào được vài hôm rồi thôi.

Nhát ba: dẫn nước về bể, 5 phút cho mỗi bài

Người nào ghé qua cũng nên để lại cho bạn một cách liên lạc. Cuối mỗi bài, cuối mỗi video, cuối mỗi lần tư vấn, bạn mời khách vào nhóm, xin số Zalo, hoặc gửi một tệp hướng dẫn nhỏ đổi lấy email. Thiếu bước này thì hai nhát cuốc phía trên chỉ là đào cho vui, nước chảy ra ngoài hết. Đây là chỗ quyết định việc giảm phụ thuộc quảng cáo có thành hình sau ba tháng hay không.

Anh chủ công ty nội thất ở trên làm đúng ba nhát này, trong khi ads vẫn chạy song song chứ không tắt ngày nào. Một thời gian sau, tiền quảng cáo mỗi tháng của bên anh còn khoảng một nửa so với trước. Kênh của công ty anh lúc bắt đầu chưa có ai theo dõi, về sau chạm mốc 80.000 người.

4. Bảy ngày đầu tiên, mỗi ngày dưới 30 phút, không đụng gì tới ads

Lịch cụ thể để bạn khỏi phải nghĩ:

  • Ngày 1: làm phép tính ở mục 1, 10 phút. Ghi con số phần trăm lên giấy, dán chỗ bạn hay ngồi.
  • Ngày 2: chốt cái bể chứa, 15 phút. Lập nhóm Zalo hoặc mở một danh sách email, đặt tên rõ ràng.
  • Ngày 3: 20 phút lục tin nhắn cũ, chép lại nguyên văn 10 câu khách hay hỏi nhất bằng đúng chữ của khách.
  • Ngày 4 tới ngày 6: mỗi ngày 25 phút, trả lời một câu trong danh sách đó rồi đăng lên.
  • Ngày 7: 15 phút gắn lời mời vào ba bài vừa đăng, rồi đếm xem có bao nhiêu người để lại liên lạc.

Hết bảy ngày bạn chưa có thêm đơn nào đâu, chuyện đó bình thường, giếng chưa tới mạch mà. Cái bạn có là một danh sách tên người thật và một thói quen 25 phút mỗi ngày. Hai thứ đó mới là nền của việc giảm phụ thuộc quảng cáo về lâu dài, chứ không phải một bài may mắn nổ view.

5. Sáu sai lầm hay gặp khi mới giảm phụ thuộc quảng cáo

  1. Tắt ads ngay hôm đầu. Giếng chưa có nước mà đã khoá vòi thì tháng đó doanh thu hụt, bạn hoảng, rồi bỏ luôn việc đào. Giữ vòi, cứ đào.
  2. Đào bốn cái giếng cùng lúc. Vừa mở nhóm Zalo, vừa làm email, vừa mở thêm hai kênh mới. Bốn cái lỗ nông không bằng một cái giếng tới mạch.
  3. Đăng đều mà không có chỗ nhận khách. Người ta đọc xong, gật gù, rồi lướt đi, bạn chẳng giữ lại được gì. Đăng mà quên nhát cuốc thứ ba là công cốc.
  4. Chạy theo bài viral. Nhiều lượt xem. Nhiều bình luận. Nhiều người biết tên. Mà khách thì vẫn không thấy đâu, vì người xem không phải người mua.
  5. Bỏ cuộc ở tuần thứ ba. Đây là chỗ rụng nhiều nhất. Tuần một còn hăng, tuần hai đuối, tuần ba thấy chưa ra kết quả nên nghỉ. Đúng, đủ, đều mới ra nước.
  6. Chủ doanh nghiệp ôm hết vào người. Bạn đi học dựng video, học chạy ads, rồi tối ngồi cắt cảnh tới khuya. Đó là đổi thứ đắt nhất bạn có là thời gian và quyền ra quyết định, để lấy một kỹ năng thuê ngoài vài triệu một tháng là xong. Người làm chủ cần biết nắm hơn là biết làm.

6. Ba điều mình rút ra sau nhiều lần phải đào lại từ đầu

Tháng 4 năm 2024, có một đêm tới hạn trả lương nhân sự mà tài khoản công ty mình còn đúng 2 triệu, vì tiền dồn hết vào quảng cáo mà không có cái bể nào hứng lại. Mình kể ngắn vậy thôi, phần đáng giá nằm ở ba điều sau đó.

Một là, khách chỉ thuộc về bạn khi bạn có cách gọi họ mà không phải xin phép ai. Số điện thoại trong sổ, email trong danh sách, người trong nhóm Zalo. Lượt theo dõi trên một nền tảng là tài sản của nền tảng, bạn chỉ đang mượn.

Hai là, đều quan trọng hơn hay. Hai mươi lăm phút mỗi ngày suốt sáu tháng đánh bại một tuần làm quần quật rồi nghỉ ba tháng. Giếng không ăn thua ở nhát cuốc mạnh nhất, nó ăn thua ở số ngày bạn xuống sân.

Ba là, giảm phụ thuộc quảng cáo là chuyện cộng thêm chứ không phải chuyện cắt bỏ. Mình chưa gặp ai thắng nhờ khoá vòi. Mình gặp nhiều người thắng nhờ vừa mở vòi vừa đào, tới khi giếng lên nước thì hoá đơn nước máy tự nhẹ đi.

Câu hỏi thường gặp

Giảm phụ thuộc quảng cáo có phải là tắt quảng cáo không?

Không phải. Bạn vẫn chạy ads bình thường để có khách trong tháng này. Song song đó bạn dành 25 phút mỗi ngày xây nguồn khách của riêng mình. Khi nguồn riêng đủ mạnh, bạn giảm ngân sách quảng cáo dần dần mà doanh thu không hụt.

Bao lâu thì cái giếng bắt đầu ra nước?

Mỗi ngành một khác nên không có mốc chung. Dấu hiệu đầu tiên thường không phải là đơn hàng, mà là có người nhắn tin nói họ đã đọc bài của bạn từ lâu. Thấy câu đó nghĩa là cuốc của bạn đang đi đúng hướng.

Một mình làm hết mọi việc thì lấy đâu ra thời gian?

Lấy đúng 25 phút, cắt từ khoảng thời gian bạn hay lướt xem đối thủ đăng gì. Việc này không cần ngồi sáng tác, chỉ cần trả lời một câu khách đã hỏi bạn ngoài đời. Nguyên liệu nằm sẵn trong hộp tin nhắn rồi.

Nên chọn nhóm Zalo hay danh sách email trước?

Chọn cái khách của bạn đang dùng hằng ngày. Khách mua nhanh, hay hỏi giá, quen nhắn tin thì nhóm Zalo hợp hơn. Khách cân nhắc lâu, giá trị đơn lớn thì email hợp hơn. Chọn một cái, làm cho tới, đừng ôm cả hai.

Không biết viết, không biết quay thì bắt đầu kiểu gì?

Bật ghi âm rồi nói đúng những gì bạn vẫn nói với khách mỗi ngày. Nghe lại, gõ ra, bỏ bớt chỗ lặp, thế là có bài. Khách cần câu trả lời đúng chứ không chấm điểm văn bạn hay hay dở.

Câu hỏi để bạn tự soi trước khi đóng trang này lại: nếu sáng mai vòi nước máy khoá lại, trong sân nhà bạn đã có cái giếng nào chưa, hay vẫn chỉ có một cái xô đi hứng nhờ?

Còn cách đào giếng theo từng lớp cho vừa vặn với doanh nghiệp của bạn, mình vẽ trọn trong khoá online tự học Làm Chủ Marketing, bạn mở ra học lúc nào cũng được.

Cùng vẽ bản đồ marketing cá nhân hóa cho doanh nghiệp bạn.
Mình là Hiền Phan, biết ơn bạn đã tới đây❤️