Tóm tắt nhanh
- Học nhìn toàn bộ bản đồ marketing 5 lớp trước khi học bất kỳ kỹ năng lẻ nào, để biết mình đang thiếu ở lớp nào chứ không phải thiếu tất cả.
- Hiểu rõ 3 lớp lưới, viral chỉ là vé vào cửa chứ không phải doanh thu, để không bị cuốn theo lượt xem mà quên mất lớp giữ chân và lớp chuyển đổi.
- Học cách NẮM thay vì học cách LÀM, vì người làm chủ giỏi không phải người tự chạy quảng cáo hay tự viết content, mà là người biết đánh giá và điều phối đúng người đúng việc.
- Bắt đầu từ một khách hàng thật, kiểu như một chị chủ shop mình từng nói chuyện, thay vì học lý thuyết trừu tượng không gắn gì với ngành hàng của mình.
- Chấp nhận học chậm mà chắc, mỗi lớp trong bản đồ marketing cần thời gian để ngấm, không có đường tắt nào biến một người mới thành người nắm chắc marketing sau vài buổi học.
Nhiều bạn hay nhắn hỏi mình, nếu giờ học marketing từ đầu thì nên bắt đầu từ chỗ nào, vì thị trường có quá nhiều khóa học, quá nhiều video dạy chạy quảng cáo, dạy viết content, dạy làm phễu bán hàng. Người mới rất dễ học nhầm thứ tự, học xong mà vẫn không biết ráp mọi thứ lại với nhau ra sao. Nếu được chọn lại, mình sẽ không lao vào học công cụ trước tiên, mà học cách nhìn toàn cảnh trước.
1. Vì Sao Thứ Tự Học Marketing Ban Đầu Lại Quyết Định Rất Nhiều
1.1 Học Dồn Một Lúc Nhiều Thứ Khiến Bạn Rối Chứ Không Giỏi Hơn
Mình từng chứng kiến một anh làm xưởng nội thất mình quen qua nhóm networking, trong ba tháng đăng ký liền bốn khóa học khác nhau, từ chạy quảng cáo, viết content, dựng phễu, đến quay video ngắn. Kết quả là mỗi thứ biết một ít, nhưng không biết cái nào nên làm trước, cái nào chỉ là công cụ hỗ trợ. Đây là hệ quả thường gặp khi học marketing từ đầu mà không có một khung nhìn tổng thể để sắp xếp thứ tự ưu tiên.
Những sai lầm phổ biến mình hay thấy ở người mới học marketing:
- Học công cụ trước khi hiểu khách hàng mình là ai
- Đổ tiền chạy quảng cáo khi trang bán hàng còn chưa đủ sức giữ chân người xem
- Chạy theo kênh đang hot mà không biết kênh đó có phù hợp với sản phẩm của mình không
- Học kỹ năng lẻ tẻ mà không biết nó nằm ở vị trí nào trong toàn bộ hành trình khách hàng
1.2 Người Làm Chủ Cần NẮM Trước, Không Cần LÀM Trước
Một điều mình luôn nhắc bản thân là người làm chủ không cần biết LÀM, cần biết NẮM. Nghĩa là bạn không nhất thiết phải tự tay chạy quảng cáo hay tự viết từng bài content, nhưng bạn phải hiểu được logic đằng sau, để khi thuê người làm hoặc thuê agency, bạn vẫn biết họ đang làm đúng hay sai. Đây cũng là lý do nếu học marketing từ đầu lại, mình sẽ ưu tiên học tư duy và bức tranh tổng thể trước khi học bất kỳ kỹ năng thao tác nào.
2. Điều Đầu Tiên Mình Sẽ Học Là Bản Đồ Marketing 5 Lớp
2.1 Bản Đồ Marketing 5 Lớp Gồm Những Gì
Đây là khung mình dùng để nhìn toàn bộ hành trình một người từ chỗ chưa biết đến sản phẩm, cho đến khi trở thành khách quen. Nếu tách ra, nó gồm năm lớp nối tiếp nhau:
- Lớp thu hút, giúp người lạ biết đến sự tồn tại của mình
- Lớp giữ chân, giữ người xem ở lại đủ lâu để họ quan tâm thật sự
- Lớp chuyển đổi, đưa người quan tâm đến quyết định mua hàng
- Lớp chăm sóc, giữ khách đã mua tiếp tục quay lại
- Lớp lan tỏa, biến khách hài lòng thành người giới thiệu thêm khách mới
Khi nhìn ra được năm lớp này, bạn sẽ hiểu vì sao chỉ giỏi một lớp thôi thì marketing vẫn chưa chạy trơn tru được.
2.2 Vì Sao Nên Nhìn Bản Đồ Trước Khi Học Từng Kỹ Năng Lẻ
Một chị chủ shop mình từng nói chuyện kể rằng chị học viết content rất kỹ, bài nào cũng được khen hay, nhưng doanh thu vẫn không nhích lên. Vấn đề không nằm ở kỹ năng viết, mà nằm ở chỗ chị chưa từng nhìn ra content của mình đang phục vụ lớp nào trong bản đồ marketing. Nếu biết trước bản đồ, chị sẽ nhận ra content hay chỉ giải quyết được lớp thu hút, còn lớp giữ chân và chuyển đổi vẫn đang bỏ trống.
3. Điều Thứ Hai Mình Sẽ Học Là Lớp Thu Hút, Nhưng Không Dừng Lại Ở Viral
3.1 Viral Chỉ Là Vé Vào Cửa Không Phải Doanh Thu
Có một hiểu lầm rất phổ biến là cứ video viral, cứ bài đăng nhiều lượt xem là marketing đã thành công. Thực tế, viral chỉ là vé vào cửa, không phải doanh thu. Có vé vào cửa nghĩa là bạn được người ta chú ý một chút, nhưng chú ý đó có chuyển thành tiền hay không lại phụ thuộc vào những lớp phía sau. Nếu học marketing từ đầu mà chỉ chăm chăm học cách làm nội dung viral, bạn dễ rơi vào cảm giác bận rộn và có view, nhưng cuối tháng nhìn lại vẫn không thấy đơn hàng tương xứng.
3.2 Những Kỹ Năng Thu Hút Nên Học Trước Tiên
Thay vì học ngay cách làm video triệu view, mình nghĩ nên học trước ba việc nhỏ hơn nhưng nền tảng hơn: xác định rõ khách hàng mình muốn nói chuyện là ai, chọn một hoặc hai kênh phù hợp với hành vi của nhóm khách đó, và học cách viết một tiêu đề khiến người ta dừng lại đọc tiếp. Ba kỹ năng này tuy nhỏ nhưng sẽ đi theo bạn suốt quá trình làm marketing sau này, dù kênh có đổi thuật toán bao nhiêu lần.
4. Điều Thứ Ba Mình Sẽ Học Là Cách Giữ Chân Và Chuyển Đổi Trước Khi Học Chạy Quảng Cáo
4.1 Ba Lớp Lưới Cần Hiểu Trước Khi Đổ Tiền Vào Quảng Cáo
Mình hay hình dung marketing như ba lớp lưới chồng lên nhau. Lớp lưới ngoài cùng bắt được người xem thoáng qua, lớp lưới giữa giữ lại người thật sự quan tâm, lớp lưới trong cùng mới là nơi biến sự quan tâm thành đơn hàng. Nhiều người mới chỉ lo dệt lớp lưới ngoài cùng cho thật to, thật bắt mắt, trong khi hai lớp lưới còn lại gần như bỏ trống. Kết quả là quảng cáo chạy càng mạnh, tiền càng chảy qua những lỗ lưới chưa được vá.
4.2 Vì Sao Có Traffic Mà Không Ra Đơn
Đây là tình huống rất quen thuộc, đặc biệt với người mới chạy quảng cáo. Traffic đổ về đều, lượt xem tăng, nhưng đơn hàng vẫn nhỏ giọt. Nếu học marketing từ đầu, mình sẽ dành thời gian học cách xây một trang đích rõ ràng, một kịch bản tư vấn mạch lạc, và một lý do thuyết phục để khách chọn mình thay vì rời đi tìm chỗ khác, trước khi nghĩ đến chuyện tăng ngân sách quảng cáo.
5. Điều Cuối Cùng Mình Sẽ Học Là Cách Đọc Số Liệu, Không Phải Cách Tự Tay Làm Từng Việc
5.1 Vì Sao Người Làm Chủ Cần Đọc Được Số Trước Khi Thuê Người Làm
Khi doanh nghiệp còn nhỏ, chủ thường tự làm hết mọi việc marketing. Nhưng đến lúc cần thuê nhân sự hoặc thuê agency, nếu bản thân không đọc được số liệu cơ bản, bạn rất dễ bị dẫn dắt bởi những báo cáo đẹp nhưng không phản ánh đúng tình hình kinh doanh. Đọc được số ở đây không phải là giỏi excel, mà là hiểu con số đó đang nói lên điều gì về hành trình khách hàng.
5.2 Những Con Số Cơ Bản Nên Học Đọc Trước Tiên
Ba con số mình nghĩ nên học đọc sớm nhất là chi phí để có một khách hàng mới, tỷ lệ người xem chuyển thành người để lại thông tin, và tỷ lệ khách cũ quay lại mua lần hai. Chỉ cần nắm chắc ba con số này, bạn đã có thể nhìn ra lớp nào trong bản đồ marketing đang yếu, mà không cần phải tự mình ngồi thao tác từng công cụ.
6. Nên Chọn Hướng Học Marketing Nào Cho Người Mới Bắt Đầu
6.1 So Sánh Các Hướng Học Marketing Phổ Biến
Mỗi hướng học đều có chỗ dùng được, quan trọng là biết mình đang ở giai đoạn nào để chọn cho phù hợp.
| Hướng học | Ưu điểm | Hạn chế | Phù hợp với ai |
|---|---|---|---|
| Tự học qua sách và video miễn phí | Chi phí thấp, chủ động thời gian | Kiến thức rời rạc, khó biết mình đang thiếu phần nào | Người mới muốn thử tìm hiểu trước khi đầu tư |
| Học khóa ngắn theo từng kỹ năng lẻ | Nắm nhanh một công cụ cụ thể | Dễ học lệch, thiếu bức tranh tổng thể | Người đã có nền tảng, cần bổ sung một mảnh còn thiếu |
| Học có hệ thống theo bản đồ marketing | Nhìn được toàn cảnh, biết ưu tiên đúng thứ tự | Cần thời gian đầu tư nghiêm túc hơn | Chủ doanh nghiệp muốn tự mình NẮM được marketing lâu dài |
| Thuê agency làm hộ rồi quan sát học theo | Có kết quả nhanh trong ngắn hạn | Phụ thuộc vào bên ngoài, khó kiểm soát nếu không hiểu logic | Doanh nghiệp đã có ngân sách nhưng chưa có ai phụ trách marketing |
6.2 Cách Chọn Hướng Phù Hợp Với Giai Đoạn Của Mình
Nếu mới bắt đầu và ngân sách còn hạn chế, tự học kết hợp quan sát bản đồ tổng thể là cách an toàn để không bị cuốn theo từng công cụ nhỏ lẻ. Khi đã hình dung được bức tranh chung, việc học sâu thêm từng lớp sẽ dễ dàng hơn nhiều, vì bạn biết mình đang bồi đắp cho phần nào trong hành trình khách hàng. Mình có ghi lại cách mình sắp xếp toàn bộ khung này một cách chi tiết hơn trong Làm Chủ Marketing, nếu bạn muốn xem thử cách mình tổ chức lại tư duy đó.
7. Kết luận
Nếu được quay lại và học marketing từ đầu một lần nữa, mình sẽ không chọn học công cụ trước, mà chọn học cách nhìn toàn cảnh trước, từ bản đồ năm lớp, đến ba lớp lưới, đến việc đọc số liệu cơ bản. Những thứ này không hào nhoáng, không cho kết quả ngay trong một đêm, nhưng lại là phần giúp mọi kỹ năng học sau đó có chỗ đứng đúng vị trí của nó.
Marketing không phải là cuộc đua học càng nhiều công cụ càng tốt, mà là hành trình hiểu rõ dần từng lớp trong bức tranh chung, để mỗi đồng chi ra đều biết nó đang phục vụ cho việc gì.
Câu hỏi thường gặp
Học marketing từ đầu thì nên bắt đầu từ đâu, chạy quảng cáo hay làm content trước?
Mình nghĩ nên bắt đầu từ việc hiểu bản đồ marketing 5 lớp trước, chứ không phải học một kỹ năng lẻ nào. Vì nếu chỉ biết chạy quảng cáo hay viết content mà không hiểu tổng thể, bạn sẽ mãi chạy theo từng công cụ mà không biết vì sao nó hoạt động hoặc không hoạt động.
Không biết thiết kế, không biết edit video thì có học marketing được không?
Được, vì người làm chủ không cần biết LÀM, chỉ cần biết NẮM. Mình từng gặp một anh chủ xưởng gỗ chưa từng cầm máy quay nhưng vẫn điều hành đội marketing rất ổn, vì anh hiểu rõ mình đang cần gì ở mỗi lớp trong bản đồ.
Nội dung viral có phải là mục tiêu quan trọng nhất khi mới học marketing không?
Viral chỉ là vé vào cửa, không phải doanh thu, đây là điều mình nhắc đi nhắc lại với những bạn mới bắt đầu. Nếu chỉ tập trung vào lượt xem mà bỏ qua hai lớp lưới còn lại để giữ khách và chuyển thành đơn hàng, bạn sẽ có nhiều view nhưng tài khoản vẫn trống.
Học marketing từ đầu thì mất bao lâu mới thấy hiệu quả trên doanh thu?
Mình không dám hứa con số cụ thể vì mỗi ngành mỗi khác, nhưng cái thay đổi mình thấy đến sớm nhất là cách bạn ra quyết định, chứ không phải doanh thu tăng ngay. Nếu bạn muốn có lộ trình rõ ràng hơn để đỡ mất thời gian mò mẫm, mình có chia sẻ kỹ hơn ở /lam-chu-marketing.
Kết nối với Hiền
Nếu bạn muốn tự vẽ tấm bản đồ marketing cho doanh nghiệp mình một cách bài bản, mời bạn xem khoá Làm Chủ Marketing. Còn nếu chỉ muốn nhận tài liệu miễn phí, nhắn cho Hiền qua Zalo 0773 14 06 93 hoặc email phanthithanhhien.vn@gmail.com.
Mình là Hiền Phan, biết ơn bạn đã đọc tới đây.
Thảo luận
Chưa có bình luận nào. Bạn hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ của mình nhé.