Tóm tắt nhanh
- Hiểu bản đồ marketing năm lớp để biết content đang nằm ở đâu trong hành trình khách hàng, tránh dồn hết kỳ vọng vào một bài viết.
- Phân biệt được viral và doanh thu, vì lượt xem chỉ là vé vào cửa, ba lớp lưới sau đó mới quyết định ai thực sự mua hàng.
- Biết đặt câu hỏi và ra brief đúng cho người làm content, thay vì tự ngồi viết hay tự dựng video.
- Biết đọc số liệu thật như tỷ lệ chuyển đổi, không chỉ nhìn lượt thích hay lượt share để đánh giá hiệu quả.
- Giữ được giọng và định vị thương hiệu nhất quán, dù người viết bài hôm nay không phải người viết bài hôm qua.
Nhiều người nghĩ khi đã thuê được người làm content giỏi thì mình có thể rảnh tay hoàn toàn. Nhưng mình từng chứng kiến không ít chủ shop giao content cho nhân sự rồi mất luôn khả năng kiểm soát, đến lúc doanh thu chững lại cũng không biết vấn đề nằm ở đâu. Đó là lý do kỹ năng chủ doanh nghiệp trong marketing không phải chuyện có thể bỏ qua, dù bạn không trực tiếp viết một chữ nào.
1. Vì sao chủ doanh nghiệp thuê người làm content vẫn cần kỹ năng chủ doanh nghiệp
1.1 Thuê người làm không có nghĩa là giao trắng
Thuê một bạn content giỏi giúp bạn tiết kiệm thời gian ngồi viết, dựng, chỉnh sửa. Nhưng nếu bạn giao luôn cả việc quyết định content nói gì, nói với ai, nói vào lúc nào thì bạn đang giao luôn quyền định hướng thương hiệu cho một người không nhìn thấy bức tranh toàn cảnh của doanh nghiệp mình. Người làm content chỉ nhìn thấy phần việc của họ, còn bạn mới là người nhìn thấy cả dòng tiền, cả khách hàng cũ, cả mùa vụ kinh doanh.
1.2 Biết LÀM khác biết NẮM
Có một điều mình hay nhắc đi nhắc lại với các anh chị chủ doanh nghiệp mình từng đồng hành: người làm chủ không cần biết LÀM, cần biết NẮM. Bạn không cần tự tay dựng video hay viết caption, nhưng bạn cần nắm được logic phía sau mỗi nội dung đang chạy, vì sao nó được làm như vậy và nó đang phục vụ mục tiêu nào trong kinh doanh của bạn. Một chị chủ shop mình từng nói chuyện chia sẻ rằng chị mất gần một năm mới nhận ra mình đã duyệt bài theo cảm tính, thấy hay là duyệt, chứ chưa từng hỏi bài đó nhắm vào ai.
2. Kỹ năng đọc bản đồ marketing 5 lớp trước khi duyệt bất kỳ content nào
2.1 5 lớp trong bản đồ marketing là gì
Mình hay dùng khái niệm bản đồ marketing 5 lớp để giúp chủ doanh nghiệp hình dung toàn cảnh: thu hút, giữ chân, chuyển đổi, chăm sóc và giới thiệu. Content chỉ là công cụ nằm ở một hoặc vài lớp trong số đó, chứ không phải toàn bộ bức tranh. Nếu bạn không nắm được 5 lớp này, bạn sẽ đánh giá content chỉ dựa trên việc nó có hay hay không, thay vì nó có đang làm đúng vai trò của nó hay không.
2.2 Vì sao chỉ nhìn vào lớp nội dung là chưa đủ
Một bài viết thu hút cực tốt nhưng nếu lớp chuyển đổi phía sau không có gì đón khách thì cũng chỉ dừng lại ở lượt xem. Bảng dưới đây là cách mình vẫn dùng để phân định rõ phần việc nào nên để người làm content lo, phần nào chủ doanh nghiệp phải tự mình nắm.
| Lớp trong bản đồ marketing | Việc người làm content nên làm | Việc chủ doanh nghiệp cần nắm |
|---|---|---|
| Thu hút | Viết bài, dựng video, chọn hình ảnh | Xác định đúng nhóm khách cần thu hút |
| Giữ chân | Lên lịch đăng đều đặn | Kiểm tra nội dung có đúng chất giọng thương hiệu |
| Chuyển đổi | Gắn lời kêu gọi hành động | Quyết định thông điệp chốt có phù hợp sản phẩm |
| Chăm sóc | Soạn tin nhắn, trả lời bình luận | Theo dõi khách cũ có quay lại không |
| Giới thiệu | Ghi lại phản hồi tốt của khách | Xây cơ chế để khách chủ động giới thiệu thêm |
3. Kỹ năng phân biệt viral và doanh thu qua 3 lớp lưới
3.1 Lưới thứ nhất chỉ là vé vào cửa
Rất nhiều chủ doanh nghiệp mừng rỡ khi thấy bài viết lên hàng nghìn lượt tương tác, nhưng quên mất rằng viral chỉ là vé vào cửa, không phải doanh thu. Đây là lớp lưới đầu tiên trong 3 lớp lưới mình vẫn dùng để đánh giá hiệu quả marketing, chức năng của nó chỉ là kéo người lạ dừng lại nhìn vào gian hàng của bạn.
3.2 Lưới thứ hai và thứ ba mới quyết định doanh thu
Sau lớp lưới vé vào cửa là lớp lưới giữ chân, tức là người xem có ở lại theo dõi tiếp hay không, rồi mới đến lớp lưới chuyển đổi, tức là họ có thực sự bỏ tiền ra mua hay không. Kỹ năng chủ doanh nghiệp cần nắm ở đây là luôn hỏi lại: bài viral đó có kéo được bao nhiêu người qua lưới thứ hai, chứ không dừng lại ở việc khen bài đó hay.
4. Kỹ năng đặt câu hỏi đúng với người làm content
4.1 Những câu hỏi cần hỏi trước khi duyệt bài
Bạn không cần giỏi viết hơn người làm content, nhưng bạn cần hỏi đúng câu hỏi trước khi bấm duyệt. Vài câu mình vẫn khuyên các anh chị áp dụng:
- Bài này đang nhắm vào nhóm khách hàng nào trong danh sách khách của mình
- Sau khi đọc xong, người xem sẽ làm gì tiếp theo
- Bài này đang phục vụ lớp nào trong bản đồ marketing 5 lớp
4.2 Những câu hỏi cần hỏi sau khi bài lên sóng
Sau khi bài đã đăng, đừng chỉ hỏi bài có nhiều like không. Hãy hỏi xem bài đó có kéo được ai nhắn tin hỏi mua, có ai từ bài đó ghé lại lần thứ hai, và người làm content có đang rút kinh nghiệm từ bài trước hay không. Đây chính là phần NẮM mà chủ doanh nghiệp không thể giao hẳn cho người khác.
5. Kỹ năng đọc số liệu bằng con mắt của người nắm, không phải người làm
5.1 Những con số nên nhìn mỗi tuần
Người làm content thường quen nhìn số liệu tức thời như lượt xem, lượt thích. Chủ doanh nghiệp cần tập nhìn xa hơn: có bao nhiêu khách mới nhắn hỏi trong tuần, tỉ lệ khách cũ quay lại có thay đổi không, và nội dung nào đang thực sự dẫn khách đến bước mua hàng chứ không chỉ dừng ở bước xem.
5.2 Sai lầm thường gặp: chỉ nhìn like, share, comment
Đây là sai lầm mình gặp nhiều nhất khi trò chuyện với các chủ doanh nghiệp mới bắt đầu làm marketing bài bản. Lượt tương tác dễ nhìn thấy, dễ khoe, nhưng nó chỉ phản ánh lớp lưới đầu tiên. Nếu bạn quen đánh giá hiệu quả content chỉ qua con số này, bạn sẽ rất dễ duyệt sai hướng trong thời gian dài mà không hay biết.
6. Kỹ năng xây quy trình để không phụ thuộc vào một người
6.1 Vì sao chỉ có một người làm content là rủi ro
Nếu toàn bộ marketing của doanh nghiệp đang nằm trong đầu một bạn content, ngày bạn đó nghỉ việc cũng là ngày guồng quay content của bạn đứng lại. Kỹ năng chủ doanh nghiệp ở đây là biết tách phần kiến thức thương hiệu ra khỏi phần tay nghề cá nhân, để dù người thực hiện có thay đổi thì định hướng vẫn giữ nguyên.
6.2 Quy trình tối thiểu nên có
Bạn không cần một hệ thống phức tạp ngay từ đầu. Ba bước sau là điểm khởi đầu mình vẫn gợi ý cho các doanh nghiệp nhỏ:
- Ghi lại bằng văn bản chất giọng thương hiệu và những điều tuyệt đối không nói
- Lập danh sách chủ đề theo từng lớp trong bản đồ marketing 5 lớp
- Đặt lịch xem lại số liệu định kỳ thay vì chỉ xem khi rảnh
Đây cũng là một trong những phần mình có nói kỹ hơn ở mục Làm Chủ Marketing trên trang, dành cho những ai muốn có lộ trình rõ ràng thay vì tự mò mẫm.
7. Kết luận
Thuê được người làm content giỏi là một lợi thế, nhưng nó không thay thế được vai trò của chủ doanh nghiệp trong việc định hướng. Những kỹ năng chủ doanh nghiệp mình chia sẻ ở trên, từ đọc bản đồ marketing 5 lớp, phân biệt viral và doanh thu, đến xây quy trình không phụ thuộc một người, đều không đòi hỏi bạn phải tự tay làm content.
Điều bạn cần là dành thời gian nắm được logic phía sau, để mỗi đồng chi cho content đều đi đúng hướng phục vụ cho việc kinh doanh của mình, chứ không chỉ dừng lại ở những con số đẹp trên mạng xã hội.
Câu hỏi thường gặp
Không biết viết content thì làm sao đánh giá được bài viết của nhân viên có tốt không?
Bạn không cần viết hay bằng người ta, cái bạn cần nắm là bài đó có đúng khách hàng mục tiêu không, có đúng thông điệp không. Một anh chủ xưởng gỗ mình từng nói chuyện, ảnh không sửa từng câu chữ nhưng luôn hỏi lại bài này bán cho ai, người đó đang lăn tăn gì. Chỉ cần nắm khung đó, thuê ai làm content ảnh cũng kiểm soát được.
Content viral nhiều lượt tương tác vậy có nên coi đó là thước đo thành công không?
Viral chỉ là vé vào cửa, không phải doanh thu. Mình thấy nhiều chủ shop mừng vì bài đăng được chia sẻ rầm rộ nhưng cuối tháng đơn hàng vẫn y như cũ, vì tương tác đó chưa chạm được tới lớp lưới giữ chân và lớp lưới chuyển đổi phía sau.
Thuê agency hoặc freelancer làm content rồi thì chủ doanh nghiệp còn cần học marketing nữa không?
Cần, nhưng không phải học để tự làm. Người làm chủ không cần biết LÀM, cần biết NẮM, tức là nắm được bản đồ marketing 5 lớp để biết content đang nằm ở lớp nào, còn thiếu lớp nào, từ đó giao việc đúng chỗ thay vì phó mặc hết cho người được thuê.
Làm sao để không bị phụ thuộc vào một bạn content giỏi, lỡ bạn đó nghỉ thì sao?
Cái giữ bạn lại không phải tay nghề viết của một bạn content, mà là việc bạn có nắm bản đồ marketing của chính mình hay không. Một chị chủ tiệm mình từng trò chuyện kể, khi chị hiểu rõ khách hàng của mình đang ở lớp nào trong hành trình mua, chị thay người viết content mới vẫn không bị hụt nhịp vì chị là người cầm bản đồ chứ không phải người viết.
Kết nối với Hiền
Nếu bạn muốn tự vẽ tấm bản đồ marketing cho doanh nghiệp mình một cách bài bản, mời bạn xem khoá Làm Chủ Marketing. Còn nếu chỉ muốn nhận tài liệu miễn phí, nhắn cho Hiền qua Zalo 0773 14 06 93 hoặc email phanthithanhhien.vn@gmail.com.
Mình là Hiền Phan, biết ơn bạn đã đọc tới đây.
Thảo luận
Chưa có bình luận nào. Bạn hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ của mình nhé.