Tóm tắt nhanh
- Vì sao chủ doanh nghiệp SME hay bị cuốn vào việc làm marketing mà quên mất vai trò quản trị của mình.
- Nắm khác làm ở đâu, và vì sao người làm chủ chỉ cần nắm đúng chỗ thay vì tự tay làm mọi thứ.
- Bản đồ marketing 5 lớp giúp người làm chủ nhìn ra ngay mình đang thiếu hay yếu ở lớp nào.
- 3 lớp lưới cho thấy viral chỉ là vé vào cửa, không phải doanh thu, để bạn không ảo tưởng vào lượt like lượt share.
- Vài việc cụ thể để bắt đầu nắm marketing từ hôm nay, kể cả khi chưa có đội ngũ chuyên trách.
1. Vì sao người làm chủ không cần tự tay làm marketing
1.1 Làm hết mọi việc khiến người làm chủ kiệt sức
Mình từng trò chuyện với một anh chủ xưởng nội thất, ngày nào cũng tự viết bài đăng, tự canh giờ lên hình, tự trả lời khách trên 3 kênh cùng lúc. Sau 7 tháng, anh thừa nhận càng làm càng mệt, mà doanh thu vẫn không nhích lên bao nhiêu. Vấn đề không nằm ở chỗ anh chưa đủ chăm, mà ở chỗ người làm chủ đang giữ vai trò của một nhân viên thay vì vai trò của người quản trị.
1.2 Sự khác biệt giữa biết làm và biết nắm
Có một nguyên tắc mình hay nhắc lại với các bạn học marketing: người làm chủ không cần biết LÀM, cần biết NẮM. Biết làm là biết viết caption hay, biết chỉnh app, biết chạy quảng cáo. Biết nắm là biết đọc số liệu, biết đặt đúng câu hỏi, biết nhận ra khi nào một kênh đang chết dần. Khi người làm chủ chuyển từ làm sang nắm, đội ngũ mới có chỗ để trưởng thành.
2. Bản đồ marketing 5 lớp, công cụ để nắm mà không cần làm
2.1 5 lớp trong bản đồ marketing là gì
Để nắm mà không cần làm, người làm chủ cần một khung nhìn tổng thể thay vì chăm chăm vào từng bài đăng. Mình gọi đó là bản đồ marketing 5 lớp, gồm:
- Lớp thu hút, nơi khách hàng lần đầu biết đến thương hiệu
- Lớp chuyển đổi, nơi người xem trở thành người mua
- Lớp chăm sóc, nơi khách được giữ liên lạc sau khi mua
- Lớp giữ chân, nơi khách quay lại mua thêm lần nữa
- Lớp lan toả, nơi khách cũ giới thiệu khách mới
2.2 Người làm chủ cần nắm lớp nào, giao lớp nào cho đội ngũ
Không phải lớp nào người làm chủ cũng cần đích thân theo dõi. Với hầu hết doanh nghiệp nhỏ, lớp chuyển đổi và lớp giữ chân là hai lớp liên quan trực tiếp đến doanh thu, nên người làm chủ nên tự mình nắm số liệu. Ba lớp còn lại có thể giao cho đội ngũ vận hành, miễn là có báo cáo định kỳ rõ ràng.
3. Ba lớp lưới giúp đo hiệu quả marketing không cần ngồi làm trực tiếp
3.1 Viral chỉ là vé vào cửa
Nhiều bạn chủ mừng khi thấy một bài đăng đạt hơn 53 nghìn lượt xem, rồi thất vọng khi cuối tháng doanh thu vẫn không đổi. Đó là vì viral chỉ là vé vào cửa, không phải doanh thu. Một bài viết viral giống như việc mở được cửa quán, còn khách có ở lại mua hàng hay không lại phụ thuộc vào những lớp lưới phía sau.
3.2 Lớp giữ chân và lớp chuyển đổi mới ra doanh thu
Mình hay ví 3 lớp lưới trong marketing giống như 3 tầng lưới đánh cá. Lớp ngoài cùng là lượt xem, lớp giữa là lượt để lại thông tin hoặc nhắn tin, lớp trong cùng là người thật sự trả tiền. Người làm chủ không cần ngồi đếm lượt xem mỗi ngày, chỉ cần định kỳ hỏi đội ngũ một câu duy nhất: trong 3 lớp lưới đó, lớp nào đang bị thủng.
4. Xây dựng hệ thống để quản trị marketing không làm trực tiếp
4.1 Quy trình rõ ràng thay cho việc tự tay làm
Muốn không phải làm trực tiếp, việc đầu tiên là biến những gì trong đầu người làm chủ thành quy trình viết ra giấy, ví dụ quy trình duyệt nội dung, quy trình trả lời khách, quy trình xử lý khiếu nại. Khi có quy trình, ai làm cũng ra kết quả gần giống nhau, người làm chủ không còn là mắt xích bắt buộc.
4.2 Chỉ số theo dõi thay cho việc ngồi canh từng bài đăng
Thay vì đọc từng bình luận, người làm chủ chỉ cần nhìn vào một bảng chỉ số ngắn gọn mỗi tuần. Dưới đây là ví dụ so sánh giữa cách làm cũ và cách quản trị mới:
| Tiêu chí | Làm marketing trực tiếp | Quản trị marketing không làm trực tiếp |
|---|---|---|
| Thời gian người làm chủ bỏ ra mỗi ngày | Từ 3 đến 5 tiếng | Khoảng 25 phút xem báo cáo |
| Người chịu trách nhiệm nội dung | Người làm chủ tự viết | Đội ngũ viết theo quy trình có sẵn |
| Cách đo hiệu quả | Xem cảm tính qua lượt thích | Theo dõi qua 3 lớp lưới và bộ chỉ số |
| Khả năng mở rộng quy mô | Bị giới hạn bởi sức một người | Mở rộng được khi thêm nhân sự |
| Rủi ro khi người làm chủ vắng mặt | Marketing gần như dừng lại | Hệ thống vẫn chạy bình thường |
5. Những sai lầm khiến người làm chủ vẫn phải làm trực tiếp
5.1 Giao việc nhưng không giao quyền quyết định
Một sai lầm phổ biến là người làm chủ giao việc đăng bài cho nhân viên, nhưng mọi quyết định nhỏ như chọn ảnh, chọn giờ đăng, chọn cách trả lời khách vẫn phải hỏi qua mình. Kết quả là công việc tuy được giao nhưng người làm chủ vẫn phải trực tiếp xử lý từng chi tiết.
5.2 Không có bộ chỉ số nên phải tự kiểm tra bằng mắt
Khi không có bộ chỉ số rõ ràng, người làm chủ buộc phải tự vào xem từng bài đăng, từng đoạn hội thoại để yên tâm. Đây chính là lý do nhiều người dù thuê cả đội marketing vẫn không thoát được việc làm trực tiếp.
6. Cách bắt đầu quản trị marketing không làm trực tiếp cho doanh nghiệp nhỏ
6.1 Bắt đầu từ đâu khi đội ngũ còn mỏng
Với những doanh nghiệp chỉ có 1 hoặc 2 người phụ trách marketing, việc chuyển sang quản trị không làm trực tiếp nên đi từng bước nhỏ:
- Viết lại quy trình cho 3 việc lặp lại nhiều nhất
- Chọn ra 5 chỉ số cần xem mỗi tuần
- Giao quyền quyết định cho người phụ trách trong phạm vi rõ ràng
- Đặt lịch xem báo cáo cố định, ví dụ mỗi 7 ngày
- Chỉ can thiệp trực tiếp khi chỉ số vượt ngưỡng đã thống nhất trước
6.2 Vai trò của người làm chủ trong hệ thống mới
Trong hệ thống này, người làm chủ không biến mất khỏi marketing, mà chuyển sang vai trò đọc số liệu, đặt câu hỏi và ra quyết định. Nếu bạn muốn có lộ trình cụ thể hơn để xây dựng bản đồ marketing 5 lớp và bộ chỉ số cho riêng doanh nghiệp mình, mình có chia sẻ chi tiết trong Làm Chủ Marketing.
7. Kết luận
Quản trị marketing không làm trực tiếp không có nghĩa là người làm chủ đứng ngoài cuộc, mà là chuyển từ việc tự tay làm sang việc nắm được bản đồ marketing 5 lớp, hiểu rõ 3 lớp lưới, và đọc đúng chỉ số mỗi tuần. Khi làm được điều đó, marketing của doanh nghiệp vẫn chạy đều dù người làm chủ không có mặt mỗi ngày.
Mình tin đây là cách bền hơn để một doanh nghiệp nhỏ lớn lên, vì nó không phụ thuộc vào sức của một người, mà phụ thuộc vào một hệ thống có thể lặp lại và cải thiện dần theo thời gian.
Câu hỏi thường gặp
Không trực tiếp làm marketing thì làm sao biết nhân viên hay agency đang làm đúng hay sai?
Mình không cần biết cách viết content hay chạy ads, nhưng cần nắm được khách hàng đang ở lớp nào trong bản đồ marketing và số liệu nào phản ánh đúng lớp đó. Ví dụ có 3 bài đăng viral trong tháng mà đơn hàng không nhích lên, đó là dấu hiệu người làm mới chạm được lớp thu hút, chưa kéo khách qua lớp giữ chân.
Vai trò của người làm chủ trong marketing là gì nếu không phải người trực tiếp làm?
Vai trò của bạn là người nắm bản đồ và đặt đúng câu hỏi cho từng lớp, không phải người ngồi viết bài hay chỉnh ảnh. Người làm chủ giỏi hỏi “khách cũ tháng này mua lại mấy lần” thay vì hỏi “bài đăng được bao nhiêu like”.
Làm sao phân biệt marketing hiệu quả thật với chỉ ồn ào bên ngoài như viral?
Viral chỉ là lớp lưới đầu tiên, giống vé vào cửa, còn tiền thật nằm ở hai lớp lưới phía sau là giữ chân và chuyển đổi thành đơn lặp lại. Mình từng nghe một anh chủ xưởng nội thất kể bài đăng viral suốt 3 ngày nhưng cuối tháng doanh thu vẫn y như cũ, vì chưa ai lo tới lớp lưới thứ hai và thứ ba.
Người làm chủ bận, không có thời gian học marketing thì bắt đầu từ đâu?
Không cần học làm, chỉ cần dành một buổi ngồi nhìn lại 5 lớp trong bản đồ marketing của mình đang thiếu lớp nào. Nắm được bức tranh tổng trước, rồi mới quyết định nên thuê ai hay giao ai làm phần nào.
Kết nối với Hiền
Nếu bạn muốn tự vẽ tấm bản đồ marketing cho doanh nghiệp mình một cách bài bản, mời bạn xem khoá Làm Chủ Marketing. Còn nếu chỉ muốn nhận tài liệu miễn phí, nhắn cho Hiền qua Zalo 0773 14 06 93 hoặc email phanthithanhhien.vn@gmail.com.
Mình là Hiền Phan, biết ơn bạn đã đọc tới đây.
Thảo luận
Chưa có bình luận nào. Bạn hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ của mình nhé.