Tóm tắt nhanh
- Mình chia sẻ vì sao chủ doanh nghiệp nhỏ nên tự học marketing trước, ngay cả khi sau này thuê người làm, để mình luôn nắm được bức tranh chung.
- Mình gợi ý những nguồn miễn phí mình từng đọc và xem, từ sách nền tảng đến kênh chia sẻ thật về marketing, không phải mẹo giật view.
- Mình nói về khung 5 lớp trong marketing để bạn biết mình đang thiếu mảnh nào, học có định hướng thay vì học lan man khắp nơi.
- Mình kể lại câu chuyện của một anh chủ xưởng mình từng nói chuyện, tự học marketing từ con số không và những gì anh ấy rút ra được.
- Mình chốt lại cách bắt đầu học marketing miễn phí sao cho không bị ngộp, và bạn có thể tìm hiểu thêm ở đâu nếu muốn đi sâu hơn.
Mình nhận được khá nhiều tin nhắn hỏi có nên bỏ tiền ra học marketing ngay từ đầu không, hay có cách nào học marketing miễn phí mà vẫn hiểu đúng bản chất. Câu trả lời của mình là có, chỉ cần bạn biết chọn đúng nguồn và sắp đúng thứ tự học. Bài này mình gom lại những tài nguyên mình từng dùng và vẫn hay giới thiệu lại cho anh chị chủ doanh nghiệp nhỏ mình quen, để bạn đỡ mất thời gian dò dẫm.
1. Vì sao mình tin học marketing miễn phí vẫn đủ để bắt đầu
1.1 Kiến thức nền không nằm sau bức tường trả phí
Nhiều bạn nghĩ kiến thức thật sự phải trả tiền mới có. Nhưng thật ra những nguyên lý gốc, ví dụ như bản đồ marketing 5 lớp mình hay dùng để nhìn tổng thể một doanh nghiệp, đều được xây từ những nguyên tắc rất cơ bản về hành vi con người và cách một sản phẩm chạm được đến khách hàng. Những nguyên tắc đó nằm rải rác trong sách, khóa học miễn phí, video chia sẻ, không hề bị giấu đi đâu cả.
1.2 Cái bẫy thường gặp khi tự học miễn phí một mình
Cái khó không phải là thiếu tài liệu, mà là quá nhiều tài liệu rời rạc khiến bạn học xong vẫn không ráp lại thành một hệ thống. Mình từng nói chuyện với một chị chủ shop online, chị đọc gần hết sách marketing trên kệ nhà sách rồi mà vẫn không biết bắt đầu từ đâu, vì mỗi cuốn nói một góc, không ai chỉ chị cách xếp chúng vào đúng chỗ.
2. Sách mình hay đọc lại để hiểu tư duy chiến lược
2.1 Sách giúp hiểu hành vi khách hàng
Hai cuốn mình hay quay lại đọc là Influence của Robert Cialdini và Purple Cow của Seth Godin. Cả hai không dạy công cụ hay nền tảng cụ thể, mà giúp bạn hiểu vì sao khách hàng chọn nhớ đến bạn giữa hàng trăm lựa chọn khác, đây chính là phần gốc của mọi chiến dịch marketing sau này.
2.2 Sách giúp hiểu cách kể câu chuyện thương hiệu
Nếu bạn đang loay hoay không biết viết nội dung sao cho khách hàng thấy mình trong đó, cuốn Building a StoryBrand của Donald Miller là một lựa chọn dễ đọc. Sách chỉ ra một điều mình rất tâm đắc, đó là thương hiệu không phải nhân vật chính, khách hàng mới là nhân vật chính, thương hiệu chỉ đóng vai người đồng hành.
3. Nền tảng học online miễn phí mình thấy chất lượng
3.1 Các khóa nền tảng từ những nền tảng lớn
Một vài nơi mình hay giới thiệu lại vì nội dung có hệ thống, không lan man:
- Google Digital Garage: các khóa nền tảng về digital marketing, có phần kiểm tra cuối bài để tự đánh giá
- HubSpot Academy: mạnh về cách xây nội dung theo từng giai đoạn hành trình khách hàng
- Meta Blueprint: hữu ích nếu bạn đang tự chạy quảng cáo trên Facebook hoặc Instagram
3.2 Cộng đồng và diễn đàn trong nước
Bên cạnh khóa học chính thống, các nhóm cộng đồng trong nước nơi mọi người chia sẻ case thực tế cũng đáng theo dõi. Điểm mình thích ở đây là nội dung sát với thị trường Việt Nam, nhưng bạn cần chọn lọc kỹ vì chất lượng bài viết không đồng đều, có bài đúng có bài chỉ là quảng cáo trá hình.
4. Cách mình sắp xếp lộ trình tự học để không bị loạn
4.1 Xác định trước mình đang yếu ở lớp nào trong bản đồ marketing
Trước khi học bất cứ thứ gì, mình luôn hỏi lại chính mình đang yếu ở lớp nào trong bản đồ marketing 5 lớp, là hiểu khách hàng, xây thông điệp, thu hút, chuyển đổi hay giữ chân. Học đúng lớp mình đang thiếu sẽ hiệu quả hơn nhiều so với học lan man tất cả mọi thứ cùng lúc.
4.2 Đặt lịch học cố định thay vì học dồn
Một lộ trình đơn giản mình từng áp dụng và thấy dễ theo:
- Viết ra lớp nào trong bản đồ marketing mình đang yếu nhất
- Chọn đúng một nguồn tài nguyên cho lớp đó, không tham học nhiều nguồn cùng lúc
- Dành khoảng 45 phút mỗi ngày, đều đặn trong 21 ngày, thay vì học dồn cuối tuần
- Ghi lại một việc cụ thể sẽ áp dụng ngay sau mỗi buổi học
5. Bảng so sánh các loại tài nguyên miễn phí theo giai đoạn kinh doanh
5.1 Ưu và nhược của từng loại tài nguyên
Mỗi loại tài nguyên có chỗ đứng riêng, không loại nào thay thế hoàn toàn loại kia. Bảng dưới đây là cách mình phân loại để biết lúc nào nên đọc gì.
| Loại tài nguyên | Ưu điểm | Hạn chế | Phù hợp giai đoạn nào |
|---|---|---|---|
| Sách | Tư duy nền tảng, đọc lại được nhiều lần | Ít ví dụ sát thị trường Việt Nam | Giai đoạn xây tư duy ban đầu |
| Khóa học miễn phí trên nền tảng lớn | Có bài tập thực hành, đi theo lộ trình rõ | Nội dung chung, ít cập nhật theo thị trường trong nước | Giai đoạn học kỹ năng cụ thể |
| Cộng đồng và bài chia sẻ | Cập nhật nhanh, có case thực tế | Chất lượng không đồng đều, dễ loạn thông tin | Giai đoạn cập nhật xu hướng |
| Ghi chú và checklist tự soạn | Đúng với tình huống của mình nhất | Tốn thời gian tự tổng hợp | Giai đoạn áp dụng vào việc kinh doanh thật |
5.2 Nên ưu tiên loại nào nếu bạn mới bắt đầu
Nếu bạn mới bắt đầu, mình khuyên ưu tiên sách và khóa học nền tảng trước, để có một khung tư duy chắc chắn. Cộng đồng và bài chia sẻ nên đọc sau, khi bạn đã có khung để lọc thông tin nào phù hợp với mình, thông tin nào chỉ là trào lưu nhất thời.
6. Ba điều mình muốn bạn nhớ trước khi lao vào học
6.1 Viral không phải là doanh thu
Rất nhiều tài liệu miễn phí ngoài kia tập trung dạy cách làm nội dung viral, khiến bạn dễ lầm tưởng viral là đích đến. Nhưng trong 3 lớp lưới mình hay dùng để nhìn một chiến dịch, viral chỉ là lớp ngoài cùng, giống như vé vào cửa, còn doanh thu thật sự nằm ở hai lớp lưới bên trong là chuyển đổi và giữ chân.
6.2 Người làm chủ cần NẮM, không cần biết LÀM hết mọi việc
Một điều mình luôn nhắc bản thân và cũng hay nhắc anh chị chủ doanh nghiệp mình quen, đó là người làm chủ không cần biết LÀM, cần biết NẮM. Bạn không cần tự tay chạy quảng cáo hay viết từng bài đăng, nhưng bạn cần hiểu đủ để biết đội ngũ hoặc đối tác của mình đang làm đúng hay sai. Nếu sau khi tự học một thời gian, bạn đã nắm được lý thuyết nhưng vẫn loay hoay không biết ráp lại thành một hệ thống chạy được cho doanh nghiệp của mình, đó cũng là lúc nhiều anh chị mình quen tìm đến Làm Chủ Marketing để có người đồng hành thay vì tự mò tiếp một mình.
7. Kết luận
Học marketing miễn phí không phải là con đường thiếu chất lượng, chỉ là con đường đòi hỏi bạn tự sắp xếp và kiên nhẫn hơn một chút. Chọn đúng nguồn, học đúng lớp mình đang thiếu, và luôn hỏi lại xem điều mình vừa học có giúp mình NẮM tốt hơn công việc kinh doanh của mình hay không, đó là cách mình vẫn dùng để việc tự học không bị lãng phí.
Câu hỏi thường gặp
Tài nguyên miễn phí này có phù hợp với người chưa biết gì về marketing không?
Có, mình soạn theo đúng thứ tự một người làm chủ cần nắm chứ không phải thứ tự một người làm marketing cần học. Bạn không cần biết chạy quảng cáo hay viết content, chỉ cần hiểu bản đồ marketing 5 lớp để biết mình đang thiếu ở lớp nào. Một chị chủ shop mình từng nói chuyện bảo đọc xong mới nhận ra bao năm chỉ loay hoay ở đúng 1 lớp trong 5 lớp đó.
Học xong thì mình tự làm được marketing luôn hay vẫn phải thuê người?
Tài nguyên này không dạy bạn LÀM, nó giúp bạn NẮM, tức là biết đọc và đánh giá việc người khác làm cho mình có đúng hướng không. Bạn vẫn có thể thuê agency hay nhân sự làm phần kỹ thuật, nhưng ít nhất bạn không còn bị dắt mũi bằng vài con số viral không ra tiền.
Sao lại chia sẻ miễn phí, không giữ lại làm khoá học để bán?
Vì mình quan niệm giai đoạn đầu là để bạn hiểu đúng vấn đề trước, còn học sâu hơn hay không là lựa chọn sau này của bạn. Mình đưa những gì cần thiết để bạn tự nhìn ra bức tranh, phần thực hành bài bản hơn thì để dành cho ai thực sự muốn đi tiếp.
Trong đống tài nguyên này nên bắt đầu đọc cái nào trước?
Bắt đầu với phần nói về 3 lớp lưới, vì đây là chỗ nhiều người chủ hiểu sai nhất, cứ tưởng viral xong là có doanh thu. Hiểu đúng phần này rồi hẵng đọc tiếp bản đồ marketing 5 lớp, lúc đó bạn sẽ thấy mọi thứ ăn khớp với nhau. Nếu muốn đi bài bản và có người đồng hành lâu dài hơn, bạn có thể xem thêm ở /lam-chu-marketing.
Kết nối với Hiền
Nếu bạn muốn tự vẽ tấm bản đồ marketing cho doanh nghiệp mình một cách bài bản, mời bạn xem khoá Làm Chủ Marketing. Còn nếu chỉ muốn nhận tài liệu miễn phí, nhắn cho Hiền qua Zalo 0773 14 06 93 hoặc email phanthithanhhien.vn@gmail.com.
Mình là Hiền Phan, biết ơn bạn đã đọc tới đây.
Thảo luận
Chưa có bình luận nào. Bạn hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ của mình nhé.